صنعت گردشگری ایران

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های تاریخی

تاریخ و تمدن جزء لاینفک هویت هر کشور می‌باشد. کشورهایی که از این موهبت برخوردارند و به خوبی از پتانسیل گردشگری آن بهره گرفته‌اند پیشرفت قابل‌توجهی در صنعت گردشگری خود ایجاد کرده‌اند. کشور ایران نیز از جمله کشورهایی است که با تمدن و تاریخ چندین هزارساله خود، نظر هر گردشگری را به خود جلب می‌نماید. ایران با یادگارهایی از دنیای کهن، تاکنون 21 اثر تاریخی و باستانی خود را در فهرست یونسکو به ثبت رسانده است. اگر بخواهیم در قالب چند هویت و منظر تاریخی به گذشته ایران نگاه کنیم می‌توان به پیشینه خط و تمدن، ایران باستان و اسلام صفوی به‌عنوان مهم‌ترین خواستگاه‌های آثار تاریخی ایران اشاره کرد.

جاذبه‌های طبیعی

تاریخ و تمدن، جزء لاینفک هویت هر کشور است. کشورهایی که از این موهبت برخوردارند و به خوبی از پتانسیل گردشگری آن بهره می‌گیرند، پیشرفت قابل توجهی در صنعت گردشگری‌شان ایجاد کرده‌اند. ایران نیز از جمله کشورهایی است که با تاریخ و تمدن چندهزار ساله‌اش، نظر هر گردشگری را به خود جلب می‌کند. تاکنون 21 اثر تاریخی و باستانی‌کشور ما در فهرست یونسکو به ثبت رسیده است. از منظر پیشینه تمدنی، منطقه باستانی جیرفت (در استان کرمان) با تاریخ هفت‌هزار ساله‌اش، مرکز نخستین تمدن باشکوه جهان محسوب می‌شود.اما به‌غیر از این منطقه -که بیشتر برای محققان و کارشناسان جالب‌توجه به نظر می‌رسد، ایران باستان را در سراسر دنیا با تخت جمشید (یا پرسپولیس) می‌شناسند. معروف‌ترین اثر باستانی ایرانی ثبت شده در لیست یونسکو، که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول ساخته شد.از ایران پس از اسلام نیزآثار و ابنیه عهد صفوی، معروفیت بیشتری در جهان دارند که شاخص‌ترین‌شان، میدان نقش جهان در اصفهان است. میدانی که در قرن هفدهم میلادی به‌عنوان یکی از بزرگترین میدان‌های جهان شناخته می‌شد و چهار اثر تاریخی بی‌نظیر را به هم پیوند داده است: مسجد شیخ لطف‌الله، مسجد امام، سردر و بازار قیصریه و کاخ عالی قاپو.

جاذبه‌های فرهنگی

فرهنگ ایرانی در تولید لذت، هنر و شادی به‌شدت غنی و مملو از ظرافت‌هایی کم‌نظیر است. ظرافتهایی که به نیت افزایش شادی و هیجان و در نتیجه لذت بیشتر از زندگی در آن تعبیه شدهاند. از شعر و ادبیات فارسی و شهرت و نفوذ جهانی‌اش(آثار مولوی، فردوسی، حافظ و سعدی) تا جایگاه طنز و موسیقی در فرهنگ ایرانیان،می‌توان نمونه‌هایی از این ظرافت‌ها را دید.هنرهای تجسمی و لذت‌های بصری نیز جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ایرانی دارند. به‌غیر از فرش ایرانی (که در دنیا به زیبایی معروف است)،میناکاری، خاتم‌کاری، مُنَبت‌کاری، مُعَرق‌کاری و ده‌ها هنر دیگر، علاقه قابل‌ملاحظه ایرانیان به زیبایی و ظرافت را نشان می‌دهند. غذاهای متنوع ایرانی نیز از دیگر سمبل‌های ظرافت فرهنگ ایرانی است. با وجود شباهت خورش‌های ایرانی به بعضی غذاهای هندی یا شبیه بودن کباب‌های ایرانی به کباب‌های یونانی و عربی، غذای ایرانی همچنان عناصر منحصربه‌فرد بسیاری را در خود دارد.
عناصر فرهنگ ایرانی، فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی است و ردپای گاه پررنگ آن را می‌توان در کشورهای مستقل همسایه نیز سراغ گرفت؛ افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان،ارمنستان، گرجستان وکردهایعراق و ترکیه، همگی کم‌وبیش گوشه‌ای از فرهنگ ایران را به ارث برده‌اند. از زبان فارسی و اعیاد ملی همچون نوروز و تقویم شمسی بگیر تا مذهب تشیع و موسیقی و معماری ایرانی.

جاذبه‌های مذهبی

به دلیل برخورداری از تمدنی کهن و حضور پیروان ادیان مختلف در ایران،کشور ما اماکن مذهبی متنوعی دارد. از مجموع نزدیک به ۹هزار مکان مذهبی در نقاط مختلف کشور، به‌غیر از آرامگاه‌های امام‌زادگان و بقعه‌های ثبت‌شده درفهرست آثار ملی، بیش از سه‌هزار مکان مذهبی مقدس دیگر (شامل مساجد، مدارس مذهبی، کلیساها، کنیسه‌ها، آتشگاه‌ها و نیایشگاه‌ها) شناسایی شده است. مذهب نقش برجستهای در شکل‌گیری شهرهایی همچون مشهد، قم، ری، شیراز، قزوین، نطنز، شاهرود، شوش، بسطام، لاهیجان، آمل، اردبیل، گنبدکاووس و…داشته و این شهرها قابلیت‌ فراوانی برای جذب گردشگران مذهبی دارند.
ایران در تمام حوزه‌های مذهبی، می‌تواند توریستبین‌المللی جذب کند و فضای فرهنگی موجود، توسعه توریسم مذهبی-فرهنگی را در آن امکان‌پذیر می‌کند به دلیل وجود زیارتگاههای متعدد (از جمله حرم مطهر امام رضا(ع) در مشهد و حرم حضرت معصومه(س) در قم)، کشور ما مقصد زیارتی مسافران فراوانی از کشورهای مسلماناست. به‌غیر از آن، ایران دارای معابد و کلیساهای بی‌بدیلی است که در دیگر نقاط جهان وجود ندارد. به طور مثال، قدیمی‌ترین کلیسای جهان در ایران قرار دارد.

جاذبه‌های پزشکی

به‌دلیل پایین بودن هزینه‌های درمانی در ایران در مقیاس جهانی،کشور ما ظرفیتی فوقالعاده برای جذب گردشگران درمانی از کشورهای اسلامی و منطقه در اختیار دارد؛ تا این حد که با توجه به شرایط مطلوب به ‌وجود آمده پس از رفع تحریم‌ها، زمینه برای تبدیل شدن به کشوری پیشرو در گردشگری پزشکی در سطح منطقه، برای ایران فراهم شده است. ایران یکی از پنج کشور پیشرفته جهان در زمینه بیوتکنولوژی است و 9 مورد از 15 مورد مولکول‌های بیوتکنولوژیکِ پرکاربرد در اینجا تولید می‌شود. در بسیاری از نقاط کشور ما نیز (از جمله سرعین در اردبیل، محلات، گنو در بندرعباس و فردوس در خراسان) چشمه‌های آب معدنی وجود دارد که پذیرای بیماران بسیاری است. همچنین درمان‌های ناباروری، درمان از طریق سلول‌های بنیادی، دیالیز، اعمال جراحی قلب، جراحی‌های زیبایی و جراحی چشم هم در ایران انجام می‌شود. خدمات درمانی در ایران مطمئن‌تر، علمی‌تر و ارزان‌تر است. در حال حاضر یک‌چهارم بیمارستان‌های کشور در حوزه گردشگری سلامت فعالند و در رشته‌های تخصصی چشم، قلب، زیبایی، نازایی و اعصاب، رنکینگ یک تا پنج را داریم. ضمن اینکه انجام عمل‌های زیبایی (به‌خصوص جراحی بینی)،توریست‌های خاص خودش رادارد و یکی از زمینه‌های پردرآمد گردشگری پزشکی درایران محسوب می‌شود.

جاذبه‌های مدرن و انسان‌ساخت

در دیدگاه رایج، ایران بیشتر به‌عنوان یک مقصد تاریخی برای گردشگران غربی مطلوبیت دارد. متأسفانه طی چند دهه گذشته، رسانه‌های غربی با اغراض سیاسی و تبلیغات منفی و مخرب خود، تا حدی موفق شده‌اند از ایران، تصویری عقب‌افتاده و ماقبل تکنولوژی در ذهن مخاطبان‌شان بسازند که این مسأله، به خوبی در شگفت‌زدگیِ اغلب گردشگران غربی به هنگام اولین مواجهه‌شان با ایران دیده می‌شود. این در حالی است که امروز نه فقط در پایتخت ایران، بلکه در کلا‌ن‌شهرهایی همچون اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز یا در مناطق توریستی‌ای مانند شهرهای شمالی کشور یا جزیره کیش، جاذبه‌های مدرن و پیشرفته‌ای برای گردشگران وجود دارد؛ از اماکنی جهت تفریح و سرگرمی گرفته تا مراکز خرید به‌روز و جدید، که با توجه به هزینه‌های پایین گردشگری در ایران در مقایسه با کشورهای همسایه، مزیت رقابتی مهمی برای جذب گردشگران خارجی به کشور ما می‌دهد.

جاذبه‌های تاریخی

تاریخ و تمدن جزء لاینفک هویت هر کشور می‌باشد. کشورهایی که از این موهبت برخوردارند و به خوبی از پتانسیل گردشگری آن بهره گرفته‌اند پیشرفت قابل‌توجهی در صنعت گردشگری خود ایجاد کرده‌اند. کشور ایران نیز از جمله کشورهایی است که با تمدن و تاریخ چندین هزارساله خود، نظر هر گردشگری را به خود جلب می‌نماید. ایران با یادگارهایی از دنیای کهن، تاکنون 21 اثر تاریخی و باستانی خود را در فهرست یونسکو به ثبت رسانده است. اگر بخواهیم در قالب چند هویت و منظر تاریخی به گذشته ایران نگاه کنیم می‌توان به پیشینه خط و تمدن، ایران باستان و اسلام صفوی به‌عنوان مهم‌ترین خواستگاه‌های آثار تاریخی ایران اشاره کرد.

جاذبه‌های طبیعی

تاریخ و تمدن، جزء لاینفک هویت هر کشور است. کشورهایی که از این موهبت برخوردارند و به خوبی از پتانسیل گردشگری آن بهره می‌گیرند، پیشرفت قابل توجهی در صنعت گردشگری‌شان ایجاد کرده‌اند. ایران نیز از جمله کشورهایی است که با تاریخ و تمدن چندهزار ساله‌اش، نظر هر گردشگری را به خود جلب می‌کند. تاکنون 21 اثر تاریخی و باستانی‌کشور ما در فهرست یونسکو به ثبت رسیده است. از منظر پیشینه تمدنی، منطقه باستانی جیرفت (در استان کرمان) با تاریخ هفت‌هزار ساله‌اش، مرکز نخستین تمدن باشکوه جهان محسوب می‌شود.اما به‌غیر از این منطقه -که بیشتر برای محققان و کارشناسان جالب‌توجه به نظر می‌رسد، ایران باستان را در سراسر دنیا با تخت جمشید (یا پرسپولیس) می‌شناسند. معروف‌ترین اثر باستانی ایرانی ثبت شده در لیست یونسکو، که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول ساخته شد.از ایران پس از اسلام نیزآثار و ابنیه عهد صفوی، معروفیت بیشتری در جهان دارند که شاخص‌ترین‌شان، میدان نقش جهان در اصفهان است. میدانی که در قرن هفدهم میلادی به‌عنوان یکی از بزرگترین میدان‌های جهان شناخته می‌شد و چهار اثر تاریخی بی‌نظیر را به هم پیوند داده است: مسجد شیخ لطف‌الله، مسجد امام، سردر و بازار قیصریه و کاخ عالی قاپو.

جاذبه‌های فرهنگی

فرهنگ ایرانی در تولید لذت، هنر و شادی به‌شدت غنی و مملو از ظرافت‌هایی کم‌نظیر است. ظرافتهایی که به نیت افزایش شادی و هیجان و در نتیجه لذت بیشتر از زندگی در آن تعبیه شدهاند. از شعر و ادبیات فارسی و شهرت و نفوذ جهانی‌اش(آثار مولوی، فردوسی، حافظ و سعدی) تا جایگاه طنز و موسیقی در فرهنگ ایرانیان،می‌توان نمونه‌هایی از این ظرافت‌ها را دید.هنرهای تجسمی و لذت‌های بصری نیز جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ایرانی دارند. به‌غیر از فرش ایرانی (که در دنیا به زیبایی معروف است)،میناکاری، خاتم‌کاری، مُنَبت‌کاری، مُعَرق‌کاری و ده‌ها هنر دیگر، علاقه قابل‌ملاحظه ایرانیان به زیبایی و ظرافت را نشان می‌دهند. غذاهای متنوع ایرانی نیز از دیگر سمبل‌های ظرافت فرهنگ ایرانی است. با وجود شباهت خورش‌های ایرانی به بعضی غذاهای هندی یا شبیه بودن کباب‌های ایرانی به کباب‌های یونانی و عربی، غذای ایرانی همچنان عناصر منحصربه‌فرد بسیاری را در خود دارد.
عناصر فرهنگ ایرانی، فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی است و ردپای گاه پررنگ آن را می‌توان در کشورهای مستقل همسایه نیز سراغ گرفت؛ افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان،ارمنستان، گرجستان وکردهایعراق و ترکیه، همگی کم‌وبیش گوشه‌ای از فرهنگ ایران را به ارث برده‌اند. از زبان فارسی و اعیاد ملی همچون نوروز و تقویم شمسی بگیر تا مذهب تشیع و موسیقی و معماری ایرانی.

جاذبه‌های مذهبی

به دلیل برخورداری از تمدنی کهن و حضور پیروان ادیان مختلف در ایران،کشور ما اماکن مذهبی متنوعی دارد. از مجموع نزدیک به ۹هزار مکان مذهبی در نقاط مختلف کشور، به‌غیر از آرامگاه‌های امام‌زادگان و بقعه‌های ثبت‌شده درفهرست آثار ملی، بیش از سه‌هزار مکان مذهبی مقدس دیگر (شامل مساجد، مدارس مذهبی، کلیساها، کنیسه‌ها، آتشگاه‌ها و نیایشگاه‌ها) شناسایی شده است. مذهب نقش برجستهای در شکل‌گیری شهرهایی همچون مشهد، قم، ری، شیراز، قزوین، نطنز، شاهرود، شوش، بسطام، لاهیجان، آمل، اردبیل، گنبدکاووس و…داشته و این شهرها قابلیت‌ فراوانی برای جذب گردشگران مذهبی دارند.
ایران در تمام حوزه‌های مذهبی، می‌تواند توریستبین‌المللی جذب کند و فضای فرهنگی موجود، توسعه توریسم مذهبی-فرهنگی را در آن امکان‌پذیر می‌کند به دلیل وجود زیارتگاههای متعدد (از جمله حرم مطهر امام رضا(ع) در مشهد و حرم حضرت معصومه(س) در قم)، کشور ما مقصد زیارتی مسافران فراوانی از کشورهای مسلماناست. به‌غیر از آن، ایران دارای معابد و کلیساهای بی‌بدیلی است که در دیگر نقاط جهان وجود ندارد. به طور مثال، قدیمی‌ترین کلیسای جهان در ایران قرار دارد.

جاذبه‌های پزشکی

به‌دلیل پایین بودن هزینه‌های درمانی در ایران در مقیاس جهانی،کشور ما ظرفیتی فوقالعاده برای جذب گردشگران درمانی از کشورهای اسلامی و منطقه در اختیار دارد؛ تا این حد که با توجه به شرایط مطلوب به ‌وجود آمده پس از رفع تحریم‌ها، زمینه برای تبدیل شدن به کشوری پیشرو در گردشگری پزشکی در سطح منطقه، برای ایران فراهم شده است. ایران یکی از پنج کشور پیشرفته جهان در زمینه بیوتکنولوژی است و 9 مورد از 15 مورد مولکول‌های بیوتکنولوژیکِ پرکاربرد در اینجا تولید می‌شود. در بسیاری از نقاط کشور ما نیز (از جمله سرعین در اردبیل، محلات، گنو در بندرعباس و فردوس در خراسان) چشمه‌های آب معدنی وجود دارد که پذیرای بیماران بسیاری است. همچنین درمان‌های ناباروری، درمان از طریق سلول‌های بنیادی، دیالیز، اعمال جراحی قلب، جراحی‌های زیبایی و جراحی چشم هم در ایران انجام می‌شود. خدمات درمانی در ایران مطمئن‌تر، علمی‌تر و ارزان‌تر است. در حال حاضر یک‌چهارم بیمارستان‌های کشور در حوزه گردشگری سلامت فعالند و در رشته‌های تخصصی چشم، قلب، زیبایی، نازایی و اعصاب، رنکینگ یک تا پنج را داریم. ضمن اینکه انجام عمل‌های زیبایی (به‌خصوص جراحی بینی)،توریست‌های خاص خودش رادارد و یکی از زمینه‌های پردرآمد گردشگری پزشکی درایران محسوب می‌شود.

جاذبه‌های مدرن و انسان‌ساخت

در دیدگاه رایج، ایران بیشتر به‌عنوان یک مقصد تاریخی برای گردشگران غربی مطلوبیت دارد. متأسفانه طی چند دهه گذشته، رسانه‌های غربی با اغراض سیاسی و تبلیغات منفی و مخرب خود، تا حدی موفق شده‌اند از ایران، تصویری عقب‌افتاده و ماقبل تکنولوژی در ذهن مخاطبان‌شان بسازند که این مسأله، به خوبی در شگفت‌زدگیِ اغلب گردشگران غربی به هنگام اولین مواجهه‌شان با ایران دیده می‌شود. این در حالی است که امروز نه فقط در پایتخت ایران، بلکه در کلا‌ن‌شهرهایی همچون اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز یا در مناطق توریستی‌ای مانند شهرهای شمالی کشور یا جزیره کیش، جاذبه‌های مدرن و پیشرفته‌ای برای گردشگران وجود دارد؛ از اماکنی جهت تفریح و سرگرمی گرفته تا مراکز خرید به‌روز و جدید، که با توجه به هزینه‌های پایین گردشگری در ایران در مقایسه با کشورهای همسایه، مزیت رقابتی مهمی برای جذب گردشگران خارجی به کشور ما می‌دهد.

نگاه جهانی

هر روز در این کشور (از ویژگی‌های آن) کاملا از سخن گفتن باز می‌مانم ... اگر فقط دنیا می‌دانست.

توئیتر Ólafur Arnalds نوازنده و موسیقی دان ایسلندی در سفر به ایران

آنچه ایران به ما تقدیم کرد؛ شعر، باغ‌ها، تحملِ غیر، نجوم، مهندسی‌ و پزشکی!

نشریه GeoHistoire فرانسه، یک شماره را به تمدن ایرانی اختصاص داد

مهمان نوازی ایرانی ها یک خاصیت بی همتاست و می خواهم به شما بگویم که به این ویژگی افتخار کنید!

کریستینا پالتن دونده سوئدیِ رکورددار گینس، در سفر به ایران

شاید این تنها جایی در جهان بوده باشد که به نظرم طلوع خورشید از داخل ساختمان زیباتر از بیرون آن است!

اینستاگرام گردشگر استرالیایی، در سفر به ایران

آمار و ارقام گردشگری در ایران

بر اساس آمار سازمان گردشگری، سهم صنعت گردشگری ایران از تولید ناخالص داخلی، حدود 119 میلیون دلار (معادل 2.4 درصد) است که پیش‌بینی می‌شود در سال 1402، به چهار درصد افزایش یابد. همچنین در حال حاضر، 475 هزار ایرانی در صنعت گردشگری و صنایع مرتبط با آن مشغول به کارند که این میزان، 1.2 درصد از کل نیروی کار فعال در ایران را تشکیل می‌دهد و بر اساس برنامه‌های دولت، باید تا سال 1402، به 3.2 درصد افزایش پیدا کند.
مطابق آمارهای منتشره از سوی سازمان جهانی گردشگری، گردشگری ایران در سال گذشته (1395) ۱۲ درصد رشد داشته، درحالی‌که رشد جهانی گردشگری 4 درصد بوده است. شاید به‌همین دلیل، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه گردشگری طی سال 95، رشدی 20 تا 30 درصدی را به‌همراه داشته است. بااین‌حال براساس اعلام رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، طی دو سال گذشته، آمار ورود گردشگران خارجی به کشور تنها 4.6 دهم درصد گردشگران دنیا بوده است.

در سال 92 تقریبا 4 میلیون و 800 هزار نفر، در سال 93 حدود 5 میلیون و 100 هزار نفر و در سال 94 حدوداً 5 ‌میلیون و 250 هزار نفر به ایران آمدند. این آمار در سال 95 با رشد حدود 300 هزار نفری مواجه بوده است. هرچند طبق سند چشم‌انداز، در میانه برنامه ششم می‌بایست حدود 8 میلیون گردشگر خارجی به کشور جذب می‌شد. به‌گفته مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و حمایت از توسعه گردشگری کشور، گرچه میل سفر به ایران در کشورهای حوزه خلیج‌فارس و عراق کمتر شده، اما سفرِ گردشگران اروپایی و آمریکایی به ایران از سال 95 تا پایان سه‌ماهه اول 96، 56.6 درصد رشد داشته است. پس از برجام از مرداد 94 تا پایان سال 95، 478هزار و 826 نفر از کشورهای غربی (عمدتاً اروپایی) به ایران سفر کردند. این در حالی است که پیش از برجام در فاصله دی‌ماه 92 تا تیرماه 94، تنها 35 هزار و 852 اروپایی به ایران مسافرت کرده بودند. بر اساس آخرین پیش‌بینی سازمان جهانی گردشگری روند روبه‌رشد جذب گردشگر خارجی به ایران تا 2027 ادامه خواهد شد.

جایگاه ایران در شاخص رقابت‌پذیری گردشگری


براساس آمار مجمع جهانی اقتصاد در مورد شاخص‌های رقابت‌پذیری گردشگری ایران و مقایسه آن با رقبای منطقه خود در زمینه گردشگری می‌توان بیان داشت ایران طی سال‌های اخیر در بسیاری از شاخصها رشد مطلوبی داشته است. ايران در سال 2011 رتبه 114 از بين 139 كشور، در سال 2013، با 16 پله صعود، رتبه 98 از بين 140 كشور، در سال 2015 رتبه 97 از بين 141 كشور و در نهايت در سال 2017 با 4 پله صعود، رتبه 93 از بين 136 كشور جهان را به خود اختصاص داده است. امتياز ايران در شاخص رقابت‌پذيری سفر و گردشگری 2017، معادل 3.4 است كه اين امتياز در سال 2015، 3.4 بوده است. همچنين رتبه ايران از جايگاه نهم در بين كشورهای خاورميانه در سال 2015 به جايگاه هشتم در سال 2017 در اين گروه صعود كرده است. روند روبه‌رشد ورود گردشگران به ایران و وضعیت بسیارمطلوب در شاخص‌هایی همچون قیمت رقابتی در کنار روند روبه‌رشد در سایر شاخص‌های رقابت پذیری، نشان‌دهنده جذابیت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری ایران است.

ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری

آمارهاى رسمى از گردش مالى بيش از 800 ميليارد دلار در سال در صنعت توريسم جهان حکایت می‌کنند، كه سهم ايران از اين گردش كمتر از يك‌دهم درصد است؛ سهم بسيار ناچيزی که نشان‌ می‌دهد صنعت گردشگرى ما نتوانسته نقش خود را به‌عنوان يك عامل مهم توسعه اقتصادى و نیز معرفى ايران به‌عنوان يك كشور توريستى و فرهنگى، به خوبى ايفا كند. چراكه ايران به دليل سابقه تمدنى كهن و آثار متعدد و سالم به‌جامانده‌اش از دوران شكوه تمدن پارس، حتی پتانسيل پيشتاز بودن در ميان كشورهاي دنيا را دارد. عوامل متعددی (از جمله سوء مدیریت در برنامه‌ریزی برای گردشگری یا بی‌ثباتی خاورمیانه) باعث شده‌اند تا صنعت توریسم ایران، جایگاهی پایین‌تر از پتانسیل‌هایش داشته باشد؛ اما جدا از کمبودها و کاستی‌های موجود، تبلیغات ایران در رسانه‌های فرا مرزی برای جذب گردشگر نیز بسیار ضعیف است. نرخ رشد سرمایه‌گذاری در گردشگری ایران از سال 2013 تاکنون همواره نرخ صعودی خود را حفظ کرده است به‌طوری‌که در سال 2016 در مقایسه با سال 2013 شاهد رشد بیش از شش‌درصدی آن بوده‌ایم و بر اساس پیش‌بینی‌های سازمان جهانی گردشگری این رشد در سال‌های آتی ادامه خواهد داشت.

زیرساخت های گردشگری ایران با برخی از کاستی‌ها مواجه است. کاستی‌هایی که نشان‌دهنده لزوم توجه بیشتر و سرمایه‌گذاری با برنامه و هدف را ایجاد کرده است. یکی از اهداف سمگا، برطرف کردن این اشکالات و جذب سرمایه به‌منظور بهبود و مهیاسازی زیرساخت‌های جذب گردشگر است. از مهم‌ترین اشکالات در زیرساخت‌های گردشگری در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

یکی از اهداف سمگا، تسهیل فرایند جذب سرمایه به‌منظور بهبود و مهیاسازی زیرساخت‌ها و امکانات جذب گردشگران خارجی به ایران است.

به‌گفته بسیاری از صاحب‌نظران داخلی و خارجی، توان بالقوه گردشگری در ایران بسیار بالاست و حتی می‌تواند با درآمد حاصل از صادرات نفت برابری کند. «نیکولا کاستیچ»، مدیر بخش تحقیقات مؤسسه یورو مانیتور در حوزه خاورمیانه معتقد است: «با در نظر گرفتن جایگاه فعلی ایران در جامعه جهانی، می‌توان گفت که این کشور از ظرفیت‌هایی بسیار زیاد و آینده‌ای روشن در صنعت گردشگری برخوردار است، به‌طوری‌که در آینده‌ای نزدیک می‌تواند دستاوردهای چشمگیری در صنعت توریسم داشته باشد. ایران با توجه به توان توسعه، بهبود زیرساخت‌های خود و مواجهه با تغییرات پیشرو، به‌زودی به‌مقصدی جذاب برای گردشگرانی که قصد سفر به‌منطقه شمال آفریقا و خاورمیانه را دارند، بدل خواهد شد. سازمان جهانى گردشگرى و يونسكو نیز، ايران را به‌دليل برخوردارى از جاذبه‌هاى متعدد گردشگری، بالقوه جزء ۱۰ كشور اول دنيا به‌لحاظ ورود گردشگر حساب می‌کنند. نشنال جئوگرافیک نوشته است که تا چند سال قبل، آینده گردشگری در ایران تاریک پیش‌بینی می‌شد، اما با لغو تحریم‌ها به‌نظر می‌رسد که این گل صحرا، شکوفه خواهد داد. همچنین ایران را به عنوان اولین مقصد گردشگری از 16 مقصد گردشگری پیشنهادی معرفی کرده است. در بین 10 مقصد پیشنهادی نشریه «گردشگری سفر و اوقات فراغت» نیز ایران رتبه پنجم را کسب کرده است. به عقیده کارشناسان، ایران جذابیت‌های متعددی برای سرمایه‌گذاری در گردشگری دارد که از مهم‌ترین‌هایش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سازمان جهانى گردشگرى و يونسكو نیز، ايران را به‌دليل برخوردارى از جاذبه‌هاى متعدد گردشگری، بالقوه جزء 10 كشور اول دنيا به لحاظ ورود گردشگر حساب می‌کنند.

به‌عقیده کارشناسان، ایران جذابیت‌های متعددی برای سرمایه‌گذاری در گردشگری دارد که از مهم‌ترین‌هایش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: